Eylem Kılavuzu

Protesto Güvenliği, Biber Gazı ve Faydalı Tavsiyeler ✊🏾

Protestoya Gitmeden Önce

• Mümkünse yalnız gitmeyin; arkadaşınız veya küçük bir grupla katılın.
• Katılmadan önce fiziksel güvenliğiniz ve takip edilme riski gibi konuları göz önünde bulundurun.

Ne Giymeli 🥾

• Deriniz mümkün olduğunca kapalı olsun; uzun kollu giysiler, pantolon, sağlam ayakkabılar tercih edin.
• Yüzücü veya kayak gözlüğü kullanabilirsiniz.
• Kontakt lens yerine gözlük kullanın; biber gazına maruz kalırsanız lensleri derhal çıkarın.
• Başınıza gelebilecek darbelerden korunmak için kask takabilirsiniz.
• Vücudunuzda losyon veya yağ kullanmaktan kaçının; gaz bunlara tutunarak yanma hissini artırır.
• Tanınmanızı kolaylaştıracak dövme veya aksesuarları gizleyin veya kullanmayın.

Çantanızda Olması Gerekenler 🎒

• Suyla karıştırılmış elma sirkesine batırılmış bandana veya bez bulundurun. Bu, gazın etkisini kısa süreliğine hafifletir.
• Gazdan sonra değiştirmek üzere yedek bandanalar taşıyın.
• Tuzlu su çözeltisi, gözlerinizi temizlemek için kullanılabilir.
• Gazın etkilerini azaltmak için Maalox gibi antiasit içeren karışımlar hazırlayın (sadece alüminyum veya magnezyum hidroksit içerikli sade antiasitler kullanılmalı).
• Kesilmiş soğan koklamak, bazı gaz türlerine karşı etkilidir.
• Soda içmek veya yüzünüzü sodalı suyla yıkamak rahatlatıcı olabilir.
• Kuru yedek giysi bulundurun.
• İlkyardım malzemeleri ve taşınabilir telefon şarjı bulundurun.

Davranışsal Güvenlik

• Protesto alanından uzak bir noktaya araç veya bisikletinizi bırakın.
• Daima küçük gruplar halinde hareket edin ve arkadaş sistemi kullanın.
• Ayrılırsanız buluşacağınız yeri önceden belirleyin.
• Avukatınızın telefon numarasını kolunuza yazın ve gözaltına alınırken isminizi yüksek sesle söyleyin.
• Polis müdahale ederse paniklemeden geri çekilin ve sakin kalın.
• Mümkünse protestonun dış halkalarında kalın; böylece hızlıca uzaklaşabilirsiniz.
• Gizli polislerin provokasyonuna gelmeyin.
• Protestodan çıkarken üzerinizde protestoya ait olduğunu gösteren bayrak, pankart gibi eşyaları gizleyin.
• Eve dönüşte yalnız kalmamaya çalışın.
• Gaz maskesi kullanıyorsanız filtrelerini her gün değiştirin.

Göz Yaşartıcı Gaz ve Biber Gazına Maruz Kalırsanız

• Rüzgarın ters yönüne veya yüksek yerlere gidin ve sakin nefes alın.
• Yüzünüzü ovalamayın.
• Kontakt lensleri derhal çıkarın.
• Gözünüzü içeriden dışarı doğru yıkayın, aksi takdirde gazı göze doğru yayabilirsiniz.
• Yüzünüzü suyla yıkamak yerine tuzlu su, sodalı su veya antiasit karışımı kullanın.
• Biber gazı cildinizi yakarsa sütle rahatlatabilirsiniz, ancak sütü gözlerinize sürmeyin.
• Bol su için.
• Trafik konileri gaz kapsüllerini etkisiz hale getirmek için kullanılabilir; üst açıklığından su dökülerek kapsüller söndürülebilir.

Eve Döndüğünüzde

• Soğuk suyla duş alın; sıcak su gazın etkilerini artırır.
• Giysilerinizi ayrı ve soğuk suyla yıkayın veya gerekiyorsa atın.

Gözaltına Alınırsanız

• Hiçbir soruya cevap vermek zorunda değilsiniz. Avukatınızı isteyin ve onunla görüşmeden herhangi bir şeyi kabul etmeyin.
• Telefonunuzun aranmasına izin vermeyin.
• Telefonunuzun kilidini açmayı veya şifre vermeyi reddedebilirsiniz.
• Kimlik bilgilerinizi vermek zorunda değilsiniz.

Dijital Güvenlik 🔒

• Mesajlaşmak için Signal veya WhatsApp gibi uçtan uca şifreli uygulamalar kullanın.
• Parmak izi veya yüz tanıma kilidini protestoya gitmeden önce kapatın.
• Telefonunuzun konum ayarlarını devre dışı bırakın ve protestoda mümkün olduğunca kullanmaktan kaçının.
• Protestodan önce telefonunuzun yedeğini alın.
• Telefonunuza şüpheli uygulamalar yüklemekten kaçının ve güncellemeleri düzenli olarak yapın.

Telefonunuza El Konursa

• Cihazınızın aranmasına izin vermeyin ve kilidini açmayın.
• Bir avukat, eğer cihaz kanıt olarak tutulmuyorsa, iadesi için girişimde bulunabilir.

Genel Telefon Hijyeni

• Telefonunuzun bildirimlerinde mesaj önizlemelerini kapatın.
• Gereksiz uygulamaları ve hesapları protestodan önce kaldırın veya kapatın.

Medya Karartması Durumunda

• Olayları belgelemek için sosyal medyada canlı yayın yapabilirsiniz.
• Telefonunuzu mümkün olduğunca gizli tutarak ses kaydı yapabilirsiniz.
• Polisin müdahalelerini, rozet numaralarını, araç plakalarını ve olay yerini açıkça belgeleyin.
• Mümkünse olayların tarih ve yerini kayda geçirin.
• Video çekimlerinizi güvenilir kişilere göndererek, kimlikleri bulanıklaştırmasını sağlayabilirsiniz.

Protestoya Katılamıyorsanız Yapabilecekleriniz

• Çevrimiçi olarak polis hareketlerini ve olası tehlikeleri takip ederek protestoculara güvenli iletişim kanalları üzerinden bildirebilirsiniz.
• Gözaltına alınan protestocular için hukuki destek ve kefalet fonlarına katkıda bulunabilirsiniz.
• Protestoculara gerekli malzemeleri sağlayabilir veya dağıtabilirsiniz.

Gözetim Devletinde Örgütlenme

Türkiye’deki mevcut örgütlenme ortamı teknolojiye büyük ölçüde dayanmaktadır. Bu araç değerli olsa da aynı zamanda siyasi ve toplumsal örgütlenmeleri gözetlemek ve engellemek için daha fazla yöntem sunmaktadır. Aşağıdaki bilgiler, devlet kurumlarının siyasi örgütlenmeleri izlemek için kullandığı bilinen yöntemleri ve örgütleyiciler için ek teknoloji ve risk azaltma önerilerini içermektedir.

Kolluk Kuvvetleri ve Veri Toplama

Bu liste, kolluk kuvvetlerinin siyasi örgütlenmeleri izlemek için kullandığı bilinen yöntem ve araçların kapsamlı olmayan bir derlemesidir. Mümkünse, yasadışı veri toplamaya karşı hukuki korumaları uygulamaya yardımcı olan hukukçular veya gözetim üzerine çalışan kurumlarla birlikte hareket edin.

Not: Veri toplama yöntemleri, yasalar ve kurumlar arası veri paylaşım anlaşmaları ile düzenlenmektedir. Kolluk kuvvetleri her zaman yasal sınırlar içerisinde hareket etmediği ve birçok kurum siyasi eylemleri bastırmakla ilgilendiği için, veri toplama yöntemlerini kurumlara göre ayırmıyoruz.

• Sosyal medya takibi
  • Kamuya açık paylaşımlar
  • Kişiler, gruplar ve etkinlikler arasındaki bağlantılar (kim kimi takip ediyor, kim hangi gruba üye, etkinliklere kimler katılıyor vb.)
  • Anonim hesapların gerçek kullanıcılarını tespit etmek için yazar stil analizi
• İletişim meta verileri ve içerikleri
  • Telefon ağları (cep telefonları dahil)
    • Polis ve istihbarat birimleri telekomünikasyon şirketleriyle yakın ilişki içindedir ve çağrı detay kayıtlarına ve SMS meta verilerine erişebilir.
    • Çağrı detay kayıtları: hangi numara kimi aradı, ne zaman aradı, ne kadar süre görüştü, konum bilgisi
    • SMS meta verileri: kim kime mesaj attı, mesajın gönderildiği zaman
    • Mesaj içeriklerine erişim genellikle mahkeme kararı gerektirir.
    • Gerçek zamanlı telefon dinlemesi genellikle mahkeme kararı gerektirir.
  • İnternet Servis Sağlayıcıları (İSS)
    • Hangi IP adresinin hangi siteye ne zaman eriştiği bilgisi
    • HTTPS kullanılmayan web sitelerinde içeriklerin tümüne erişilebilir.
• E-posta ve doğrudan mesajlar gibi herkese açık olmayan verilere erişim genellikle mahkeme kararı gerektirir.
• Palantir benzeri platformlar Türkiye’de doğrudan kullanılmasa da, Emniyet ve Jandarma gibi kurumların sosyal medya analiz ve görselleştirme için benzer sistemleri kullandığı bilinmektedir.

Kullanılacak Araç ve Hizmetlerin Değerlendirilmesi

• Şirketlerin kolluk kuvvetlerinin taleplerine uyumu, bulundukları ülke ve bu ülkenin Türkiye ile olan ilişkilerine bağlıdır.
• Gizli iletişim için, mümkünse verilerinize erişimi olmayan veya en az miktarda bilgi toplayan araçları tercih edin.
• Mümkün ve gerekliyse kendi iletişim altyapınızı yerel düzeyde oluşturun.

Örgütleyicilerin İletişimi

• Kolluk kuvvetlerinin ve diğer müdahale edici grupların örgütleyicilerin iletişim ağlarına sızmaya çalışacağını varsayın.
• İleri gizlilik (forward secrecy), uçtan uca şifreleme ve cihaz doğrulaması gibi özelliklere sahip güvenli platformları kullanın.
  • Cihaz doğrulaması, karşı tarafın gerçekten o kişi olduğunu fiziksel olarak doğrulamanızı ve yeni bir cihaz eklendiğinde bildirim almanızı sağlar.
  • İleri gizlilik, geçmiş mesajların yeni cihazlara veya gruplara aktarılmasını engeller.
  • Önerilen araçlar:
    • Signal - Telefon numarası gerektirir ancak en iyi seçenektir.
    • Wire - Telefon numarası gerektirmeyen güvenli bir seçenek.
  • E-posta, ne kadar şifrelenmiş olursa olsun, meta veri üretiminden dolayı yalnızca son çare olarak kullanılmalıdır.
• Örgütleyiciler arasında paylaşılan bilgileri gözden geçirin ve iletişim yapısını bölümlere ayırmayı değerlendirin. Bir örgütleyici gözaltına alınırsa, polis onları muhbir olarak kullanmaya çalışabilir.

Diğer Önemli Noktalar

• Yanlış bilgi ve dezenformasyon, protesto bilgisinin kamuya erişimini engellemek için giderek yaygınlaşmaktadır; bunu göz önünde bulundurarak iletişim stratejileri geliştirin.
• Kolluk kuvvetleri etkinlik planlamalarını izleyebilir. Bu durum, stratejik bir avantaj olarak kullanılabilir.
• Telefon görüşmeleri yapılması gerektiğinde, konuşmaların izlendiğini varsayarak iletişim kurun.
• Gözetim altında iletişim konusunda tecrübeli aktivistlerden öğrenin ve dayanışma ağları oluşturun.
• Teknoloji yalnızca bir araçtır, çözüm değildir.